Over deze les
Heb je je wel eens afgevraagd hoe het is om op de Noordpool te wonen? Wat voor werk de mensen doen die daar leven? Wat ze eten? Wat voor gereedschappen ze gebruiken? Hoe ze hun huizen verwarmen?
In deze les maak je kennis met de Inuit, de oorspronkelijke bewoners van Groenland, Alaska, het noorden van Canada en Siberië. Je kent ze waarschijnlijk onder de naam Eskimo, een naam die ze zelf niet gebruiken.
Het Museon heeft een belangrijke collectie voorwerpen van de Inuit. Door die collectie te bestuderen kom je veel te weten over hun leven. Je ziet bijvoorbeeld dat hun leven in de afgelopen jaren enorm is veranderd en dat het nog steeds verandert, bij voorbeeld door klimaatverandering. Kruip in de huid van een onderzoeker en ontdek hoe het is om te overleven tussen ijs en smeltwater.
Hoe kun je de les het beste doen?
Het is leuk om deze les samen met een klasgenoot te doen. Bestudeer samen de collectie en probeer samen het antwoord op de onderzoeksvragen te vinden. Van de antwoorden kun je een werkstuk of Powerpoint-presentatie maken. Daarin kun natuurlijk het beeldmateriaal van deze site gebruiken.
Over Groenland
Dit hoofdstuk gaat over Groenland en de mensen die er wonen. Waar ligt Groenland en hoe koud is het er nu eigenlijk? Hoeveel mensen wonen er? Hoe zien de Inuit er eigenlijk uit?
Informatie: waar wonen de Inuit?
Op het kaartje hierboven zie je waar de Inuit leven: in Groenland, Alaska, het noorden van Canada en Siberië. Weet je op het kaartje hieronder Groenland te vinden?
Opdracht 1: Landschap en klimaat
De foto's hieronder vertellen iets over het klimaat en het landschap van Groenland. Bekijk ze goed. Wat leren ze je?
Opdracht 2: Warm en koud
Hieronder zie een een grafiek met de gemiddelde temperatuur in oost-Groenland in 2007.
Hoeveel maanden was de temperatuur onder nul?
Wat was de warmste maand?
Wat de koudste?
De temperatuur in oost-Groenland, 2007
Opdracht 3: Lange dagen, korte dagen
Lengte van de dagen op Groenland
Deze grafiek gaat over de lengte van de dagen in Groenland in Nederland.
In welke maand zijn de dagen op Groenland het kortst? Hoe kort zijn ze dan?
Wanneer zijn de dagen het langst?
Opdracht 4: Dieren
Hieronder zie je een aantal opgezette dieren of beelden van dieren uit de collectie van het Museon. Welke horen op Groenland thuis?
Opdracht 5: Mensen
Hoe ziet een Inuit eruit? Kijk eens naar de voorkant van het boek over de Eskimojongen Sip-Su hieronder. Heeft de tekenaar het goed getekend?
Kijk op de volgende pagina voor het antwoord.
Informatie: Mensen
Groenland is 50 keer zo groot als Nederland.
Nederland heeft meer dan 16 miljoen inwoners, In Groenland wonen 67.000 mensen.
Deze foto's zijn omstreeks 1965 op Groenland gemaakt.
Wat vind je? Was de Inuit-jongen Sip-Su goed getekend?
Voedsel, kleding en warmte
Waar leven de Inuit eigenlijk van? Wat voor werk doen ze? In het verleden deden de Inuit zowat allemaal hetzelfde werk. Nu zijn er wat meer verschillende banen, maar dat oude werk is nog steeds erg belangrijk op Groenland. En waarom is de zeehond zo belangrijk op Groenland? Over deze vragen gaat dit hoofdstuk.
Opdracht 1: Zoek de overeenkomst
Je ziet hieronder een aantal voorwerpen uit het Museon. Ze zijn heel verschillend, maar toch hebben ze iets met elkaar gemeen. Kun je uitvinden wat?
Gebruik het document hieronder voor meer informatie over de voorwerpen.
Open dit document voor meer informatie over de voorwerpen.
Model van een vrouwenboot (umiaq)
Opdracht 2: Zoek de overeenkomst 2
Hieronder zie je een aantal andere voorwerpen uit het Museon. Ook deze voorwerpen hebben een overeenkomst: ze hebben allemaal te maken met...
Gebruik het document hieronder voor meer informatie over de voorwerpen.
Open dit document voor meer informatie over de voorwerpen.
Harpoenpunt met harpoenlijn
Schietslee met camouflagescherm
Opdracht 3: Zeehond
Wat heb je van de vorige opdrachten geleerd?
De Inuit maakten veel voorwerpen van dierlijk materiaal. Dat was logisch, want andere grondstoffen waren er niet. Geen bomen voor hout, geen klei om bakstenen van te maken. Geen ijzer of andere materialen. Alleen maar dierlijke materialen, wat wrakhout dat aanspoelde en keien.
Je hebt ook allemaal voorwerpen gezien die met jacht hebben te maken. Dat is natuurlijk niet voor niets: de jacht was belangrijk voor de Inuit. Vooral de jacht op zeehonden. Bijna alles van het dier werd gebruikt.
Als de Inuit in de zomer op jacht gingen, dan sloegen ze onderweg een kamp op. Op het schilderij hieronder is zo'n kamp afgebeeld. Op de voorgrond zie je een gevangen zeehond. Zeehond was belangrijk als voedsel, maar er werden ook allerlei voorwerpen van gemaakt. Op de twee schilderijen hieronder zijn er een heleboel te zien. Weet je welke? Gebruik onderstaand document als hulpmiddel.
Open dit document voor meer informatie.
Open dit document voor meer informatie.
Schilderij "Zomerkamp". Hans Lyberth, 1923
Schilderij "In een Groenlands huis". Hans Lyberth, 1926
Verandering
Bij de vorige opdrachten heb je allemaal verschillende voorwerpen gezien. Een deel uit het begin van de twintigste eeuw, een deel van later datum.
Groenland is in de vorige eeuw sterk veranderd. Samen vertellen de voorwerpen het verhaal van die verandering. De belangrijkste vraag die je in dit deel van de les gaat beantwoorden is waardoor het leven op Groenland zo veranderd is.
Opdracht 1: Het leven verandert
Kijk naar het filmpje hieronder. Het laat oude en nieuwe beelden van de Inuit zien en zo hoe hun leven is veranderd. Probeer eens in een paar woorden te zeggen wat de belangrijkste veranderingen waren.
Jacht bij de Inuit
Opdracht 2: Hetzelfde maar toch anders
Hieronder zie je twaalf voorwerpen. Steeds twee van deze voorwerpen horen bij elkaar. Welke zijn dat? Waarom horen ze bij elkaar? Gebruik het bestand hieronder als je meer informatie nodig hebt.
Open dit bestand voor meer informatie over de voorwerpen.
Opdracht 3: Oud en nieuw
Verschillende keren is iemand van het Museon naar Groenland geweest. Tussen de eerste en laatste keer was Groenland erg veranderd. Het leven van de mensen was behoorlijk veranderd, net zoals de voorwerpen die ze gebruikten.
Hieronder zie je een aantal voorwerpen. Welke zijn ouder? Welke nieuwer. Probeer ze in twee groepen te verdelen: ouder (voor 1930) en minder oud (na 1960).
Waar moet je op letten?
Op het materiaal waarvan de voorwerpen zijn gemaakt en op de plek waar de voorwerpen zijn gemaakt.
Open dit document voor meer informatie bij de voorwerpen
Geweer, schietslee en camouflagescherm
Opdracht 4: En de toekomst?
Het leven van de Inuit is de laatste jaren erg veranderd, en die verandering gaat nog steeds door. Er is een belangrijke oorzaak bij gekomen. Welke? Het antwoord vind je in het volgende filmpje.
Problemen voor de jager
